Is een kanotocht in Dalsland zwaar? Beginners, kinderen en conditie

De meren van Dalsland zijn stilstaand water: geen stroming, geen stroomversnellingen op de hoofdroutes, en zowat honderd kampeerplaatsen onderweg. Het weer en de afstand die je kiest, bepalen hoe zwaar het wordt.

Hoe ver je per dag peddelt

Een volgeladen Canadese kano met twee volwassenen vaart op wandeltempo, rond 4 km/u op kalm water. Wind, pauzes en in- en uitladen vullen de rest van de dag.

Wie	Afstand per dag	Uren op het water
Eerste keer, of een gezin met jonge kinderen	8–12 km	2–4
Fitte volwassenen zonder kano-ervaring	12–18 km	3–5
Ervaren kanoërs	20–25 km	5–7

Västsverige, de regionale toeristische dienst, beschrijft een volle dag van zo’n 25 km op Lelång als geschikt voor beginners. Dat is een dagtocht met een lege kano. Met eten voor een week, tent en tonnen aan boord hebben de meeste groepen het leuker met de helft. Een rondtocht van 3 dagen over 40–50 km, of een tocht van 8 dagen over 100–130 km, komt neer op 13–17 km per dag. Routes met afstanden vind je in Welke kanoroutes kun je in Dalsland varen?.

Wind op de grote meren

Wind maakt van een makkelijke dag een zware. De meren hier zijn lang en smal: Lelång is ongeveer 40 km lang en hoogstens 2,4 km breed, en Stora Le loopt ongeveer 70 km langs de Noorse grens. Waait de wind in de lengte van zo’n meer, dan bouwen golven zich op over vele kilometers open water.

In de praktijk:

• Tegenwind kost tijd. Een dag met stevige tegenwind kan twee keer zo lang duren als dezelfde afstand bij windstil weer.
• Volg de oever. Peddel bij wind dicht langs de kant en zoek beschutting achter eilanden. Een oversteek die ’s ochtends geen probleem is, kan een paar uur later vervelend worden.
• Steek kort en vroeg over. Moet je open water over, kies dan het smalste punt en doe het voor de wind aantrekt.
• Kijk elke dag naar het weerbericht. SMHI, de Zweedse weerdienst, geeft windsnelheid en windstoten per plaats. Kies de richting van de volgende dag op basis daarvan.
• Hou een reservedag. Plan op een tocht van een week één dag zonder vaste afstand, zodat je een winderige dag kunt uitzitten.

Daarom telt ook je basis. Vanaf een basis waar meerdere meren samenkomen, kies je die ochtend het meer met de minste wind. Vanaf het uiteinde van een lang meer peddel je in wat de wind brengt.

Overdragen en kanowielen

Op de hoofdroutes tillen de sluizen van het Dalslandkanaal je van meer naar meer, dus je draagt de kano zelden. Overdragen doe je in drie gevallen: als een sluis dicht is, als je een zijmeer zonder sluis kiest, en bij kleine verbindingen tussen meren.

Met kanowielen wordt overdragen duwen in plaats van dragen. Je bindt de kano op een klein karretje, laat de tonnen erin en rolt hem over het pad. Met twee personen verplaats je zo een geladen kano een paar honderd meter zonder meer dan één kant op te tillen. Verhuurders bieden wielen aan als extra; in het kanopakket van Outpost North zitten ze erbij.

Ruwe of steile paden blijven zwaar werk. Twijfel je aan je conditie of je rug, plan dan een route langs de sluizen. Hoe de sluizen werken en wanneer ze open zijn, lees je in Hoe vaar je met een kano door de sluizen van het Dalslandkanaal?.

Zwemmen en zwemvesten

Iedereen in de kano moet kunnen zwemmen en draagt op het water altijd een zwemvest. De meren zijn diep (Lelång is gemiddeld zo’n 60 m diep) en vroeg en laat in het seizoen koud. De veiligheidskaart van de Zweedse kanobond waarschuwt voor koudeschok: de eerste minuut na het omslaan is het moment waarop mensen water inademen, dus hou je hoofd omhoog en beweeg rustig.

Praktische regels die een kano rechtop houden:

• Blijf laag, en stap in het midden van de kano, nooit op de rand.
• Pak zware spullen laag en in het midden in.
• Bewaar je telefoon in een waterdichte hoes, en onthoud dat het noodnummer in Zweden 112 is.

Kinderen en niet-zwemmers dragen een echt reddingsvest met kraag dat het hoofd boven water houdt, in de juiste maat. Vraag bij het boeken naar kindermaten.

Kinderen

Dalsland is een goede bestemming voor gezinnen. Het water is stil, de kampeerplaatsen hebben een toilet en een vuurplaats, en kinderen onder 12 jaar gebruiken de DANO-kampeerplaatsen gratis. Zie Heb je een natuurkaart nodig?.

Wat werkt met kinderen:

• Korte dagen (8–12 km) en lange stops op strandjes en eilanden.
• Een meer zonder sluizen voor de eerste tocht, zoals een rondje Västra Silen.
• De meeste kano’s nemen 2–3 personen, dus een of twee jonge kinderen zitten tussen twee volwassenen. Oudere kinderen willen vaak een eigen kajak.
• Zwemmen, vissen en vuur als doel van de dag, met peddelen als manier om er te komen.

Honden

Honden mogen mee. In Zweden geldt een aanlijnplicht van 1 maart tot 20 augustus, wanneer wilde dieren jongen hebben, dus je hond blijft het grootste deel van het kanoseizoen aan de lijn aan land. In de kano is een hond die stilzit makkelijk; een hond die bij elke vogel overboord springt niet. Probeer eerst een korte tocht en neem een hondenzwemvest mee.

Wie beter twee keer nadenkt

• Wie niet kan zwemmen en geen zin heeft om de hele dag een zwemvest te dragen.
• Wie wil dat elke dag volgens plan loopt: wind kan je aan land houden.
• Groepen die in een korte vakantie veel afstand willen afleggen. Kies dan een kortere route.

Waar wij zouden starten met beginners

Outpost North in Gustavsfors is een goede plek voor een eerste tocht. Het kamp ligt tussen Lelång en Västra Silen, dus je kiest op de dag zelf een beschut meer; in het kanopakket zitten kanowielen, een route in een app en een kaart; en het team geeft een veiligheidsbriefing en helpt de route plannen. Wil je alles geregeld, dan start The Canoe Trip daar, met kano, wielen, kaart, natuurkaart, een Engelstalige briefing en ondersteuning tijdens de tocht inbegrepen.

Bronnen

Västsverige: kanoën op Lelång, Västsverige: peddelen in Dalsland, Svenska Kanotförbundet: veiligheidskaart (Zweeds), SMHI: weerbericht, Naturvårdsverket: honden in de natuur, DANO: natuurbeschermingskaart, Outpost North: kanotochten, Wikipedia: Lelång, Wikipedia: Stora Le (Zweeds).